सोयाबीनचे नुकसान आणि कर्जाचा ताण; खानापूरच्या शेतकऱ्याचा मृत्यू
दयानंद राठोड यांच्या कुटुंबाला तातडीची मदत द्या; शेतकरी संघटनेची शासनाकडे मागणी
धाराशिव : पावसाअभावी सोयाबीन पिकाचे मोठे नुकसान झाल्याच्या पार्श्वभूमीवर खानापूर येथील दयानंद संताराम राठोड (वय ३५) यांचा १ ऑक्टोबर रोजी मृत्यू झाला. शेतातून सोयाबीनची काढणी करून घरी परतल्यानंतर त्यांनी राहत्या घरी गळफास घेतल्याची माहिती समोर आली आहे. या घटनेमुळे राठोड कुटुंबावर मोठे संकट कोसळले असून, त्यांच्या पश्चात वृद्ध आई-वडील, पत्नी, एक मुलगा आणि एक मुलगी असा परिवार आहे.
शेतकरी संघटना, महाराष्ट्र राज्य (शरद जोशी प्रणित) यांनी या घटनेबाबत निवेदन प्रसिद्ध करून राठोड कुटुंबाला तातडीने आर्थिक मदत देण्याची मागणी केली आहे. संघटनेच्या म्हणण्यानुसार, यावर्षी पावसाअभावी सोयाबीनचे पीक मोठ्या प्रमाणात नुकसानग्रस्त झाले. राठोड यांनी शेतीसाठी खर्च करण्याकरिता घरातील दागिनेही विकल्याचे संघटनेने निवेदनात म्हटले आहे.
संघटनेच्या माहितीनुसार, राठोड यांनी कर्जासाठी बँकांकडे प्रयत्न केले होते; मात्र क्रेडिट स्कोअर (CIBIL) खराब असल्याचे कारण देत कर्ज मिळाले नसल्याचा दावा करण्यात आला आहे. त्यानंतर उपलब्ध आर्थिक साधनांतून शेतीवर खर्च करण्यात आला; मात्र पिकाचे नुकसान झाल्याने कुटुंबावर आर्थिक संकट निर्माण झाले.
‘एका कुटुंबाचा आधार हरपला’
राठोड यांच्या मृत्यूमुळे त्यांच्या कुटुंबाचा आधार गेला असून दोन लहान मुलांच्या भवितव्याचा प्रश्न निर्माण झाला आहे. त्यामुळे शासनाने केवळ तात्पुरते सांत्वन न करता या कुटुंबाला तातडीने आर्थिक आणि प्रशासकीय मदत उपलब्ध करून द्यावी, अशी मागणी शेतकरी संघटनेने केली आहे.
धाराशिव जिल्ह्यात पावसाच्या अनियमिततेमुळे खरीप पिकांचे मोठे नुकसान झाल्याच्या पार्श्वभूमीवर प्रशासनाने नुकसानग्रस्त क्षेत्राचे पंचनामे तातडीने पूर्ण करून पात्र शेतकऱ्यांना नुकसानभरपाई द्यावी, अशी मागणीही करण्यात आली आहे.
शेतकरी संघटनेच्या प्रमुख मागण्या
* दयानंद राठोड यांच्या कुटुंबाला तातडीने आर्थिक मदत द्यावी.
* त्यांच्या मुलांच्या शिक्षणासाठी शासनाने आवश्यक मदत उपलब्ध करून द्यावी.
* कुटुंबातील पात्र सदस्यांना शासकीय योजनांचा तातडीने लाभ द्यावा.
* पावसाअभावी नुकसान झालेल्या सोयाबीनसह अन्य पिकांचे पंचनामे करून योग्य नुकसानभरपाई द्यावी.
* शेतकरी आत्महत्यांच्या घटनांच्या पार्श्वभूमीवर कर्ज, पीकनुकसान आणि शेतीमालाच्या दराचा प्रश्न गांभीर्याने हाताळावा.
शेतकऱ्याला संकटाच्या काळात केवळ आश्वासनांपेक्षा प्रत्यक्ष आर्थिक आधाराची आवश्यकता असल्याचे संघटनेने म्हटले आहे. उत्पादन खर्चाच्या तुलनेत शेतीमालाला मिळणारा दर, नैसर्गिक आपत्तीमुळे होणारे नुकसान आणि कर्जाचा ताण या प्रश्नांवर दीर्घकालीन उपाययोजना करण्याची गरज असल्याचेही संघटनेने नमूद केले.
“शेतकऱ्यांच्या शेतमालाला उत्पादन खर्चावर आधारित रास्त भाव मिळाला, तरच शेती आणि शेतकरी जगू शकतील,” हा शरद जोशी यांनी मांडलेला विचार आजही महत्त्वाचा असल्याचे सांगत संघटनेने दयानंद राठोड यांना श्रद्धांजली अर्पण केली आहे.


