छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या पुतळ्यामागे भव्य भगवा ध्वज; स्वराज्य, शौर्य आणि हिंदवी स्वराज्याच्या गौरवाचे प्रतीक
धाराशिव | प्रतिनिधी
जय शिवराय! जय भवानी! धाराशिव शहरातील छत्रपती शिवाजी महाराज चौक उद्या, १५ ऑगस्ट २०२६ रोजी एका ऐतिहासिक सोहळ्याचा साक्षीदार होणार आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या १५१ फूट उंच भव्य पुतळ्यामागे तब्बल १५१ फूट उंच स्वराज्यध्वज अर्थात भगवा ध्वज फडकविण्यात येणार असून, या भव्य स्वराज्यध्वजाचे लोकार्पण सकाळी १० वाजता होणार आहे. या प्रकल्पासाठी सुमारे दोन कोटी रुपयांचा खर्च करण्यात आल्याची माहिती देण्यात आली आहे.
या स्वराज्यध्वजाची पायाभरणी संघर्षयोद्धा मनोज दादा जरांगे पाटील तसेच धाराशिवचे पालकमंत्री प्रतापजी सरनाईक यांच्या हस्ते करण्यात आली होती. आता काम पूर्ण झाले असून स्वातंत्र्यदिनाच्या निमित्ताने या भव्य ध्वजाचे लोकार्पण होत आहे.
भगवा केवळ रंग नाही; तो संघर्ष आणि स्वाभिमानाची ओळख
भारतीय संस्कृतीच्या प्रदीर्घ इतिहासात भगव्या किंवा केशरी रंगाला त्याग, शौर्य, तपस्या, ज्ञान आणि निर्भयतेचे प्रतीक मानले गेले आहे. साधुसंतांच्या वस्त्रांपासून ते विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांपर्यंत भगव्याला विशेष स्थान लाभले आहे. त्यामुळे हिंदू सांस्कृतिक परंपरेत भगवा हा केवळ कापडाचा रंग नसून त्याग, धर्मनिष्ठा आणि अन्यायाविरुद्ध उभे राहण्याच्या वृत्तीचे प्रतीक म्हणून पाहिला जातो.
महाराष्ट्राच्या इतिहासात भगव्याला विशेष ऐतिहासिक अर्थ प्राप्त झाला तो छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या स्वराज्याच्या संघर्षामुळे. परकीय सत्तेच्या दबावाला न जुमानता रयतेचे राज्य उभे करणाऱ्या शिवाजी महाराजांच्या स्वराज्य संकल्पनेशी भगवा ध्वज जोडला गेला. महाराजांच्या सैन्याच्या मोहिमा, गड-किल्ल्यांवरील स्वराज्याची निशाणी आणि मावळ्यांच्या मनातील स्वराज्याची प्रेरणा या सर्वांमध्ये भगव्याचे प्रतीकात्मक स्थान महत्त्वाचे होते.
शिवरायांनी दिला भगव्याला स्वराज्याचा अर्थ
छत्रपती शिवाजी महाराजांचा संघर्ष हा केवळ सत्ता मिळविण्यासाठी नव्हता. रयतेचे संरक्षण, स्त्रियांचा सन्मान, धार्मिक स्थळांचा आदर, न्यायव्यवस्था आणि स्वराज्याची स्थापना ही त्यांच्या राज्यकारभाराची महत्त्वाची वैशिष्ट्ये होती. त्यामुळे शिवरायांच्या नावाशी जोडलेला भगवा हा शौर्याबरोबरच जबाबदारी, न्याय आणि लोककल्याणाची आठवण करून देणारा ध्वज म्हणूनही पाहिला जातो.
शिवाजी महाराजांनी विविध धर्म आणि पंथांच्या लोकांशी व्यवहार करताना राजधर्म आणि मानवतेला महत्त्व दिले. त्यांच्या प्रशासनात विविध समाजघटकांचा सहभाग होता. त्यामुळे शिवरायांच्या भगव्याचा अर्थ केवळ धार्मिक अस्मितेपुरता मर्यादित न ठेवता स्वराज्य, स्वाभिमान, शौर्य आणि सर्वसामान्यांच्या संरक्षणाची प्रेरणा म्हणून समजून घेणे अधिक महत्त्वाचे ठरते.
१५१ फूट ध्वज ठरणार आकर्षणाचे केंद्र
धाराशिवच्या मध्यवर्ती भागात उभारण्यात आलेला हा १५१ फूट उंच स्वराज्यध्वज शहराच्या वैभवात भर घालणारा ठरणार आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांचा भव्य पुतळा आणि त्यामागे आकाशाला गवसणी घालणारा भगवा ध्वज अशी ही रचना शिवप्रेमींसाठी विशेष आकर्षणाचे केंद्र ठरणार आहे.
स्वातंत्र्यदिनाच्या दिवशी या ध्वजाचे लोकार्पण होत असल्याने कार्यक्रमाला आणखी ऐतिहासिक संदर्भ प्राप्त झाला आहे. देशाचा तिरंगा हा भारतीय प्रजासत्ताकाच्या सार्वभौमत्वाचा आणि राष्ट्रीय एकात्मतेचा ध्वज आहे; तर शिवस्वराज्याचा भगवा हा महाराष्ट्राच्या ऐतिहासिक स्मृती, शौर्य आणि स्वराज्याच्या प्रेरणेचे प्रतीक म्हणून या सोहळ्यात उभा राहत आहे. या दोन्ही प्रतीकांचा सन्मान राखत हा सोहळा राष्ट्रीय अभिमान आणि ऐतिहासिक अस्मिता यांचा सुंदर संगम ठरू शकतो.
शिवभक्तांच्या उपस्थितीचे आवाहन
या ऐतिहासिक सोहळ्यासाठी धाराशिवसह जिल्ह्यातील समस्त शिवप्रेमी, शिवभक्त आणि नागरिकांनी मोठ्या संख्येने उपस्थित राहावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
स्थळ : छत्रपती शिवाजी महाराज चौक, धाराशिव
दिनांक : १५ ऑगस्ट २०२६
वेळ : सकाळी १० वाजता
जय शिवराय! जय भवानी! 
